Lekker warm? Het zwembad in!

Particuliere zwembaden zie je steeds vaker. Zou dat komen door de opwarming van de aarde? Feit is dat we meer warme dagen hebben, met ook nog eens hogere temperaturen. En dan is een verfrissende duik in het zwembad heerlijk.

Het afwerken van zwembaden met keramische tegels is een aantrekkelijke manier om meer detail en een luxueuze uitstraling aan het zwembad te geven. Maar zwembaden betegelen is specialistisch tegelwerk, onder meer omdat er veel factoren zijn die invloed hebben op de uiteindelijke duurzaamheid.

Als uitgangspunt gaan we uit van een betonnen basis die betegeld wordt en als zwembad in gebruik wordt genomen. Een polyester bad zal maar zelden achteraf nog betegeld worden, dus die optie laten we hier buiten beschouwing.

Beton
De belangrijke waterdichtheid van het zwembad is een samenspel tussen alle componenten. Wij gaan er dus van uit dat de betonnen kuip zodanig is geconstrueerd en uitgevoerd dat ze waterdicht is. Bovendien is beton bestand tegen zettingen als gevolg van thermische werking en tegen de drukverschillen die ontstaan tussen de binnen- en buitenkant wanneer het bad gevuld is met water. De kwaliteit van het beton en de detaillering zijn dus cruciaal, want dit vormt de basis.

Bij het verlijmen van tegels moet de ondergrond voldoende vlak zijn. Als de ondergrond uitgevlakt moet worden, moeten hiervoor geschikte cementmortels gebruikt worden. Die moeten watervast en krimparm zijn om eventuele werkingen op te kunnen vangen en scheurvorming te vermijden. Een vlakke kuip wordt normaal eerst gestraald om eventuele resten bekistingsolie te verwijderen en ervoor te zorgen dat het oppervlak overal egaal en voldoende ruw is.

Voorbereidingen
Voorstrijken is in deze toepassing altijd belangrijk. Zoals eerder besproken heeft dit meerdere functies: een egale zuiging, een betere aanhechting en een goede voorbereiding van de ondergrond. Daarnaast bestaan er specifieke producten die de waterdichting garanderen en onder het tegelwerk worden toegepast. Afhankelijk van de situatie en het budget kan dit zeker aan te bevelen zijn.

Waterslot
Het uitgangspunt is duidelijk: water hoort in het zwembad en niet daarbuiten. Rond een zwembad liggen vaak perrons. Die worden door middel van een waterslot gescheiden van het bassin en een eventuele overloopgoot. Door bijvoorbeeld een epoxyvoeg aan te brengen, wordt voorkomen dat zwembadwater zich kan verplaatsen door lekkage en/of door de zuigende werking van bijvoorbeeld mortel, tegellijm of de aangrenzende zand-cementdekvloer. Zie het als een soort extra afscheiding. Vandaar ook de naam ‘waterslot’.

Tegels
Niet alle tegels zijn geschikt voor gebruik in zwembaden. Een standaardtegel bestaat uit gebakken klei en is voorzien van een glazuurlaag. Volkeramische tegels zijn niet geglazuurd, maar op hoge temperatuur gebakken en daardoor veel beter bestand tegen water en waterdruk. Ook mogen de tegels geen water absorberen. Om deze reden, en ook om esthetische redenen, worden in zwembaden vaak volkeramische tegels of glasmozaïek gebruikt.

Mooi, maar ook hier is aandacht nodig. Glasmozaïek wordt geleverd op matjes. De lijm waarmee de tegeltjes op de matjes zijn bevestigd, moet ook watervast zijn. Dat is helaas niet altijd het geval. Wij adviseren het gebruik van elementen waarbij de assemblage van de matjes op het zichtvlak gebeurt, bijvoorbeeld met een doorzichtige folie of een vel papier dat na de plaatsing makkelijk met water verwijderd kan worden.

Lijmen
Gebruik de juiste lijm en kies voor hoogwaardige lijmsoorten. Die bevatten een hoog gehalte aan harsen, wat de lijm flexibel maakt en tegelijk een uitstekende hechting garandeert. Let erop dat het contactoppervlak voor 100% voorzien is van lijm. Dit bereik je vaak het best door dubbele verlijming en de juiste lijmkam toe te passen. Zowel de achterkant van de tegel als de ondergrond wordt dan met lijm ingesmeerd. Iedere vorm van luchtinsluiting of holle ruimte moet vermeden worden, zowel op de wand als op de vloer.

Voor oppervlakken die blootgesteld worden aan sterke waterbelasting of bij glasmozaïek kan je eventueel gebruikmaken van een lijm van het type ‘R’. Dergelijke lijmen op basis van epoxy vertonen namelijk een grotere hechtsterkte.

Voegen
Kies je voor een hoogwaardige cementvoeg of toch liever voor een voegmortel op basis van epoxy? De eerste zal sneller aan vervanging toe zijn, maar is wel aanzienlijk goedkoper. Reken er nooit op dat het gebruikte voegmateriaal de waterdichting van je zwembad verzekert. De voeg is één van de elementen van het geheel.

Voegen op cementbasis lijden sterk onder invloed van chloorhoudend zwembadwater. De hoge pH-waarde van chloorwater tast de voegen aan. Daarom zullen deze op termijn vervangen moeten worden. Epoxyvoegen zijn daarvoor ongevoelig en goed bestand tegen de pH-waarden van zowel zwembadwater als van de reinigingsmiddelen die worden gebruikt.

Daar waar kitvoegen worden gebruikt voor de afwerking, moet ook de kit geschikt zijn voor deze toepassing.

Algemeen en afsluitend
Droogtijden voor de verschillende deelhandelingen moeten altijd gerespecteerd worden. Bij deze vorm van tegelwerk is tijd heilig. Geef elke laag voldoende tijd om te drogen en uit te harden voordat je verdergaat.

Eenmaal in gebruik moet een betonnen en betegeld zwembad altijd vorstvrij gehouden worden. Omdat er veel werkwijzen en uitvoeringen van zwembaden bestaan, ook qua vorm, kan dit helaas niet in één standaardadvies of standaardoplossing worden vervat. Onze tips en aandachtspunten in dit artikel zijn vrij algemeen en vaak universeel toepasbaar, maar ieder project staat op zich.

Net daarvoor hebben wij onze technische adviseurs, die je graag bijstaan in de begeleiding van dit traject. Een zwembad is een kostbare aangelegenheid en langdurig, probleemloos gebruik is uiteraard wenselijk. Ga dus niet over één nacht ijs. Of misschien toepasselijker: spring niet zomaar in het diepe.

Veel zwemplezier.